استاد دانشگاه: مطالعات ترجمه با رشته‌های زیادی در ارتباط است

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بیرجندرسا به نقل از ایرنا،فرزانه فرحزاد روز سه‌شنبه در مراسم افتتاحیه اولین همایش ملی تحولات و ادوار تاریخ ترجمه در ایران و جهان اسلام که در دانشگاه بیرجند برگزار شد افزود: مطالعات ترجمه از سایر رشته‌ها مانند زبان‌شناسی (برای تحلیل متن)، فلسفه، جامعه‌شناسی، روان‌شناسی، مطالعات ادبی، تاریخ، علوم اجتماعی، مردم‌شناسی و مطالعات رسانه‌ای بهره می‌گیرد یا به آنها کمک می‌رساند.

وی گفت: بسیاری از ما معتقدیم که شاخه‌های علوم انسانی میان رشته‌ای شده است اما ابزار میان رشته‌ای شدن را هنوز نمی‌شناسیم یا کم استفاده می‌کنیم.

دکترای آموزش زبان انگلیسی اضافه کرد: در حوزه تاریخ و ترجمه چهار موضوع شامل ترجمه تاریخ، ترجمه و تاریخ‌نگاری، تاریخ ترجمه و مترجم‌پژوهی مطرح است که ترجمه متون تاریخ، حافظه تاریخی می‌سازد.

وی گفت: در حوزه تاریخ و ترجمه به طور مثال از یافته‌های زبان‌شناسی استفاده‌های فراوانی در مطالعات ترجمه انجام شده که یکی از موارد آن تحلیل متن است.

رئیس دانشگاه بیرجند هم در این مراسم گفت: وقتی تاریخ ترجمه را در حداقل جهان عرب نگاه می‌کنیم یکی از جاهایی که باعث شکل‌گیری و فروزندگی تمدن در دوره‌های مختلف شده و آنچه از میان تاریخ بر می‌آید علیرغم اینکه بین نویسندگان و پژوهشگران تفاوت آرا وجود دارد، تاریخ ترجمه یا ترجمه‌های اولیه همزمان با ظهور اسلام حتی در محضر پیامبر اسلام (ص) بوده است.

احمد لامعی‌گیو افزود: بارقه‌های اولیه ترجمه در صدر اسلام شکل گرفته و به دوره امویان که می‌رسیم برخی از پژوهندگان معتقدند که در این دوره یا پایان آن ترجمه شکل گرفته است و آنچه از منابع گفته می‌شود اینکه ترجمه به عنوان یک فن، سبک یا علم مستقل نبوده بلکه ذائقه افراد بوده است.

وی گفت: اما به عصر عباسی که می‌رسیم عصر تکامل علوم و عصر تلاقی است که ترجمه جایگاه خاص خودش را دارد و بدون شک ترجمه آثار ایرانی، یونانی، هندی و مصری باعت شکل‌گیری تمدن اسلامی در دوره عباسی شده که وجود مدارس و مکاتب مختلف در این دوره گویای این مطلب است.

رئیس دانشگاه بیرجند افزود: اگر به دوره قبل از عباسی برگردیم در نتیجه جنگی که بین یونان و رومی‌ها شکل می‌گیرد با قدرت مضامی که رومی‌ها داشتند یونانی‌ها شکست می‌خورند اما در سایه فرهنگ قوی‌شان و از جمله ترجمه، مدتی نمی‌گذرد که فرهنگ رومی‌ها مغلوب فرهنگ یونانی‌ها می‌شود و رومیان نیز به سمت علم و دانش و تکاپوی فرهنگ حرکت می‌کنند که یکی از راه‌های آن ترجمه آثار یونانی به زبان‌های اروپایی است.

وی گفت: اگر جلوتر بیاییم تمدن غربی که امروز سایه آن را بر شرق و غرب عالم می‌بینیم، تمدنی است که از قرن دوازدهم آغاز شد و اروپایی‌ها با استفاده از ترجمه آثار مسلمانان توانستند به تدریج پایه تمدن خود را از قرن چهاردهم تشکیل دهند لذا امروز غربی‌ها با استفاده از علم و اندیشه دیگر ملت‌ها در صحنه بین‌الملل جایگاه خود را پیدا کنند.

لامعی‌گیو اظهار داشت: وقتی تاریخ تحولات ادبیات را در دوره معاصر نگاه می‌کنیم ترجمه جایگاه والایی دارد و در کنار آنچه موجب خیزش علم در دنیای معاصر شده ترجمه جایگاه خود را حفظ کرده است.

وی افزود: در این همایش اساتید دانشگاه بیرجند و سایر دانشگاه‌های کشور به صورت تخصصی مطالب خود را در سرفصل‌های مختلف از جمله تحولات ترجمه در دوره باستان، دلایل و پیامدهای آغاز ترجمه در دوره اسلامی، وضعیت ترجمه در سده‌های میانه تاریخ ایران، وضعیت ترجمه در عصر قاجار، وضعیت ترجمه در دوره امپراطوری عثمانی، وضعیت ترجمه در اندلس و دولت‌های شمال آفریقا ارانه می‌دهند.

رئیس دانشگاه بیرجند بیان کرد: ۴۵ مقاله به دبیرخانه اولین همایش ملی تحولات و ادوار تاریخ ترجمه در ایران و جهان اسلام ارسال شد که پس از داوری ۳۵ مقاله مورد تایید قرار گرفت و از مجموع ۳۵ مقاله تایید شده توسط هیات داوران، ۱۸ مقاله در این همایش ارائه می شود.