امام صادق (ع)؛ سكاندار شكوفايي انديشه تشيع

با شهادت امام باقر (ع) در هفتم ذيحجه سال ‎ ۱۱۴ه.ق و در ‎ ۵۷سالگي، فرزندش امام صادق (ع) سكان هدايت امت اسلامي را در دست گرفت و موجب شكوفايي انديشه تشيع شد.
عصر امام صادق (ع) يكي از طوفاني ترين ادوار تاريخ اسلام است چرا كه جامعه آن روز شاهد در گيري از سوي گروه هاي مختلف و بويژه خونخواهان امام حسين (ع) بود و برخورد مكتب ها و تضاد افكار فلسفي و كلامي مختلف بر جو ناآرام حاكم مي افزود.
دوران اين امام بزرگوار با سست شدن پايه هاي حكومت بني اميه و افزايش قدرت بني عباس همراه بود.
با شهادت امام حسين (ع) در محرم سال ۶۱ هجري قمري و در ادامه بي كفايتي يزيد بن معاويه در مقابله با قيام هاي متعدد در خوانخواهي از سومين امام شيعيان، فضاي بسته اي به لحاظ سياسي و اجتماعي بر جامعه آن روز حكمفرما شده بود.
اين وضعيت تا دوران امام محمد باقر (ع) ادامه پيدا كرد تا اينكه در زمان آن حضرت شرايط براي تعاليم مكتب علوي فراهم شده و امام پنجم شيعيان اين تعاليم را با كاملا آشكارا به مشتاقان منتقل مي كرد.
امام باقر(ع) در دوراني كه علم و دانش در مهجوريت كامل به سر مي برد توانست با تشكيل كلاس هاي مختلف به تعليم شاگردان بسيار پرداخته و اقدامات موثري در اشاعه فقه علوي و ترويج علوم مغفول مانده صورت دهد.
ورود احاديث جعلي كه از دوران معاويه در سطح جامعه رواج يافته بود به تدريج در صدد بود تا انحرافي كامل در دين اسلام ايجاد كند كه البته اين توطئه با اقدامات و قيام هاي امام حسن مجتبي (ع) و امام حسين (ع) و البته تلاش هاي امام باقر (ع) تا حدود بسياري خنثي شد.
امام صادق (ع) در اين شرايط و به دليل وجود فضاي باز سياسي و تزلزل دستگاه هاي حكومتي موفق شد با بهره گيري از امكانات ضمن پاسخ به اين پرسش‌ها، ابهامات و شبهات، به ترويج تعاليم اسلام ناب محمدي (ص) بپردازد.
امام با تشكيل كلاس هاي درس و مرجع قرار دادن خود براي پاسخگويي به همه پيروان اسلام اعم از شيعيان و سني‌ها توانست اقتدار مكتب تشيع را با استدلال و منطق بر همه پيراون اسلام اثبات كند.
تاثير اين اقدام تا بدانجا بود كه افرادي چون شافعي، مالك و ابوحنيفه از بزرگان اهل سنت نيز از محضر امام جعفر صادق (ع) كسب علم كرده‌اند.
تلاش امام منجر به شكل‌گيري انديشه‌اي شد كه نه تنها توانست شاگردان بسياري را در همه زمينه‌ها تربيت كند، بلكه موجب بيمه شدن شيعه در طول قرن ها شود.
آنچه كه امروز پيروان امام جعفر صادق (ع) را از ساير مذاهب متمايز كرده نتيجه تلاش ها و اقدامات اصلاح گرايانه تفكرات شيعي و آموزه ها و تعاليم ديني آن حضرت است.

منبع: ایرنا