طبس؛ گلشني در دل كوير

وی افزود: اين شهرستان با57 هزار و 80 كيلومتر مربع اولين شهر پهناور ایران بوده و فاصله بين دورترين روستاهاي منتهي اليه شمالي و جنوبي شهرستان بيش از 400 كيلومتر است.

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طبس اظهار کرد: شهرستان طبس مشتمل بر سه بخش مرکزی، ديهوک و دستگردان وسه شهر طبس،دیهوک و عشق آباد وهشت دهستان به نام‌های گلشن، پیرحاجات، منتظریه، نخلستان، دیهوک، کویر، دستگردان وکوه یخاب است.

بهبهانی تصریح کرد: ازامکانات برجسته شهرستان وجود فرودگاه وراه آهن  است که تاثیر فراوانی در افزایش ارتباطات منطقه وتسهیل رفت وآمد جهانگردان داشته است.

وجه تسميه و پيشينه تاريخي

وی با بیان اینکه طبس در واقع تبس از واژه تب به معناي گرما گرفته شده است، گفت: ترديدي نيست كه شهرستان طبس بسيار كهن و باستاني است، چنانکه آثار غارنشينان زمان‌هاي قديم هنوز در دره‌هاي شهرستان باقي است و بسياري از روستاها و اماكن طبس نام كهن و باستاني خود را حفظ كرده‌اند.

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طبس گفت: طبس، زماني در آغاز جهانگيري تركان سلجوقي مطيع سلطان سبز مي‌شود و زماني در اواخر دوره تيموريان و نيز دوره صفويه مورد حمله مكرر ازبكها قرار مي‌گيرد. واگرچه در سال 1357 با زلزله اي ،گردسنگینی برتاریخ این دیار می نشیند  اما طبس هنوز گلشني است در دل كوير.

بهبهانی اظهار کرد: ناصر خسرو در سفر نامه خود درباره طبس "قرن پنجم هجري" چنين بيان نموده است :"طبس شهري انبوه (پر جمعيت) است اگر چه به روستا نمايد و آب اندك باشد و زراعت كمتر كنند، خرماستان‌ها باشد و بساتين (بوستان‌ها) و چون از آنجا سوي شمال روند نيشابور به چهل فرسنگ باشد... و عظيم آسوده بودند مردم آنجا، چنانكه به شب در سراي‌ها نبستندي و ستور (چهار پايان) در كوي‌ها باشد، با آنكه شهر را ديوار نباشد و هيچ زن را زهره (جرأت) نباشد كه با مرد بيگانه سخن گويد و اگر گفتي هر دو را بكشتندي و همچنين دزد وخوني(قاتل)نبود.."

جاذبه‌های گردشگری

وی ادامه داد: آستانه مبارکه حضرت حسین بن موسی الکاظم (ع) یکی از مقابر متبرکه فرزندان نبی مکرم اسلام (ص) وئ برادرهشتمین پیشوای شیعیان جهان بارگاه منورحضرت حسین بن موسی الکاظم (ع) درشهر طبس گلشن است و از جمله امام زادگانى  است كه مورخّان او را از فرزندانِ بلافصل امام كاظم (ع) دانسته‌اند.

بهبهانی افزود: بر اساس برخی اسناد بنای اولیه این بارگاه درقرن پنجم احداث وبعدها درقرن سیزدهم مورد مرمت وبازسازی قرارگرفت.

باغ گلشن طبس، یکی از باغ‌های نادر ایرانی

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طبس گفت: یکی از باغ‌های نادر ایرانی، بسیار زیبا و تاریخی است که آب دائمی در آن جریان دارد این باغ متعلق به دوره افشاریه– زندیه است.

بهبهانی افزود: گونه‌های مختلف گیاهان سازگار با اقلیم‌های متفاوت آب و هوایی و هزاران درخت میوه، درآن طبیعتی

بی‌نظیری را آفریده است.

وی ادامه داد: طراحی این باغ بر اساس نمونه چهار باغ و برگرفته از آیات قرآنی درباره بهشت است، که دو نهر آب روان ودائمی همدیگر را قطع می‌کند.

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طبس تصریح کرد: در، ورودی اصلی باغ، عمارتی تاریخی به عنوان سردرب وجود داشته که بر اثر زلزله سال 57 طبس ویران شد و هم اکنون ساختمانی با همان طرح و نقشه مجدداً بنا شده است.

آبگرم معدنی مرتضی علی

بهبهانی افزود: درحوالی روستای خرو دره‌ای وجوددارد که آب چشمه‌های کوچک وبزرگ درآن جاری است وکال سردر نامیده می‌شود.

وی ادامه داد: در این منطقه و در دیواره دره حفره‌ها و کانال‌هایی بنام خانه گبر وجود دارد که احتمالا قدمت آن به دوران ساسانیان می‌رسد.

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طبس گفت: مبدا آبی که  اغلب مزارع و باغات طبس را مشروب می‌کند و از طریق نهر آبی به طبس منتقل می شود از این ناحیه منشاء می‌گیرد.

بهبهانی اظهار کرد: پس از حدود 45 دقیقه پیاده روی ،خلاف جهت حرکت آبی که درون دره جاریست به چشمه‌های متعدد آب و بخصوص چند چشمه آب گرم می‌رسیم که بزرگترین چشمه از درون حفره‌ای منشا

می‌گیرد که به آبگرم "مرتضی علی" معروف است.

وی تصریح کرد: بالاتر از این چشمه، دره بسیار بسته و تنگ می‌شود و از دو طرف چشمه‌های کوچکی به درون دره سرازیر می‌شوند.

ارگ طبس:

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طبس گفت: ارگ طبس، مبداپیدایش و ایجاد شهر طبس بوده که به مرور زمان شهر به خارج از آن گسترش یافته است.

بهبهانی افزود: این اثرمقر حکومتی حاکمان طبس بوده و با توجه به شواهد تاریخی، ارگ قدیمی طبس یا کهندژ، قدمتی پیش از اسلام دارد.

وی اظهار کرد: این بنا دارای ساختمان‌ها و زیر زمین‌های گسترده وگوناگون بوده که هرچندقبل از زلزله سال57 عمارت‌های آن روبه ویرانی نموده بود اما با این حادثه بیشتر قسمت‌های آن ویران شد.

سد کریت

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طبس گفت: سد کریت درفاصله 60کیلومتری شهر طبس و48کیلومتری شرق روستای کریت درمنطقه کوهستانی شترانکوه قرار گرفته است.

بهبهانی اظهار کرد: این سد قدمت زیادی دارد برخی آن رامتعلق به دوره مغول وبرخی متعلق به 700سال قبل می‌دانند.

وی ادامه داد: یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این بنا که هنر سد سازی ایرانیان را آشکار می‌کند، قوسی بودن آن

است.

قلعه اسماعیلیان

رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری طبس گفت: این قلعه که یکی از قلاع معروف اسماعیلیان است برفراز کوهی با شیب تند در مجاورت روستای خراوان قرار دارد.

بهبهانی افزود: بیشترین آثار بجای مانده درون قلعه، آب انبارها است که در ساختمان آن آجرهای بسیار محکم وبزرگی بکار رفته است.

وی یادآور شد: سالم‌ترین وبزرگترین این آب انبارها درنوک قله کوه به گونه‌ای ساخته شده که مخزن وگنبد، درون قله کالبد گرفته است.