پژوهشکده خشت خام در اصفهک طبس راه‌اندازی می‌شود

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بیرجندرسا به نقل از فارس, با توجه به اماکن تاریخی و فرهنگی بی‌نظیری که در شهرستان طبس وجود دارد و نیاز روز افزون به تحقیقات و پژوهش‌های گسترده و کاربردی در راستای بازسازی صحیح و اصولی اماکن تاریخی و فرهنگی و حفظ و نگهداری از این میراث و هویت ملی برای نسل‌های آینده در راستای اعتلای تکنولوژی‌ها و فناوری‌های نوین امری بسیار مهم و اجتناب‌ناپذیر است.

خشت خام به راحتی از خاک محل در ابعاد معمولی تهیه می‌شود و پس از خشک شدن به مصرف می‌رسد.

خشت یکی از مصالح ساختمانی است و معمولاً به اشکال و ضخامت‌های مختلف می‌تواند تولید شود ولی مرسوم‌ترین آن شکل مربع به ضلع 20 سانتی متر و به ضخامت 5 سانتی‌م‌تر است و به نصف یک خشت یک نیمه گفته می‌شود.

خشت خام آب مال برای بافت‌های قدیمی و مرمت‌سازی استفاده می‌شود

کارگر روستای اصفهک طبس در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس در طبس در ارتباط با خشت خام آب مال اظهار داشت: شغل ما چیز دیگری است و با توجه به توان این کار انجام می‌دهیم.

وی تصریح کرد: این خشت معروف به خشت آب مال است و اگر چوب آن به آب نزنیم قالب درست در نمی‌آید و خراب می‌شود.

مجید یعقوبی افزود: این خشت برای بافت‌های قدیمی و مرمت‌سازی استفاده می‌شود و قصد ترمیم روستا را دارند.

کارگر روستای اصفهک طبس در ارتباط با تهیه خشت خام اظهار داشت: چوب یا قالب‌خشت را روی زمین می‌گذاریم و مقداری آب به اطرافش می‌پاشیم و میزان گِل را داخل قالب گذاشته و آب روی آن پاشیده و سطح آن را با دست صاف می‌کنیم و دو طرف قالب را گرفته و از روی زمین بلند می‌کنیم و این کار را همین گونه ادامه می‌دهیم تا خشت‌ها به تعداد مناسب برسد.

یعقوبی گفت: خشت‌هایی که سطح آن صاف است جهت دیوار چینی و خشت‌هایی که روی آن عاج دار است و با دست روی آن عاج طراحی می‌کنیم جهت سقف‌ها استفاده می‌شود.

وی تصریح کرد: خشتی که قالب خورده و آماده شده بعد از مدتی از روی زمین برداشته و اطراف آن را تمیز می‌کنیم تا خاک اضافه گرفته شود و تا مدت 48 ساعت در همین مکان می‌چینیم تا خشت‌ها خشک شوند و استحکام لازم را بدست آورند.

کارگر روستای اصفهک طبس ادامه داد: بعد از این مدت کارگران خشت را حمل کرده و برای ساخت ساختمان‌ها استفاده می‌کنند.

یعقوبی ادامه داد: چند سالی از این خشت‌ها استفاده نمی‌شده و قرار است روستای اصفهک را مرمت کنند و از این خشت‌ها بیشتر استفاده خواهد شد و معمولا برای سقف نصف این‌ها خشت‌ها که به اندازه یک آجر است قالب می‌زنیم تا در ساخت مورد استفاده قرار گیرد.

وی در ارتباط با نوع خاک این خشت‌ها گفت: خاک رس را با شن مخلوط می‌کنیم و لگد می‌کنیم تا گِل ورز آمده و خشت خوب درآید و شن از ترک خوردن خشت خام جلوگیری می‌کند و زمانی که خشت خشک شود بر اثر باران خراب نمی‌شود.

کارگر خشت زن روستای اصفهک طبس گفت: خشت خام برای دیوار چینی استفاده می‌شود و برای بافت‌های قدیم و مرمت استفاده شده و از زمان زلزله کمتر کار می‌شود.

اسماعیل اکبرزاده ادامه داد: یک سال است به این کار مشغول شده‌ام و این کار نیاز به تجربه خاصی ندارد و هر دانه خشت خام آب مال به مبلغ 180 تومان به فروش می‌رسد و این کار بیشتر به صورت سفارشی انجام می‌شود و کارگاه دائم نداریم.

روستای تاریخی اصفهک طبس تا عید نوروز ثبت ملی می‌شود

دهیار روستای اصفهک طبس در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس اظهار داشت: روستای اصفهک از توابع دیهوک است که در 38 کیلومتری طبس قرار دارد و مثل بیشتر روستاهای طبس به سرسبزی و سرشاری معروف است.

حمید رضا حسینی‌مقدم گفت: این روستا به دلیل آب و هوای منحصر بفردی که دارد، مستعد رشد و پرورش هر نوع محصول کشاورزی است و یکی از گردشگرپذیر‌ترین مناطق طبس به شمار می‌رود.

وی ادامه داد: در حال حاضر آب روستا از چاه تامین می‌شود و قنات‌ها خشک شده است.

دهیار روستای اصفهک طبس در زمینه ثبت ملی روستای اصفهک تصریح کرد: در زمینه ثبت ملی روستا اقداماتی انجام گرفته است که مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خراسان جنوبی قول ثبت روستا را تا عید نوروز 94 داده‌اند.

حسینی‌مقدم تصریح کرد: در ایام عید روستا شلوغ شده و حتی توریست‌های خارجی از این مکان بازدید می‌کنند و اگر نمایشگاهی در این زمینه خواست برگزار شود حتما استقبال می‌کنیم.

وی ادامه داد: پژوهشگاه خشت در این روستا دایر می‌شود و با بعضی از دانشگاه‌های کشور برای تجهیز صحبت‌هایی انجام گرفته است و قول‌هایی گرفته شده است و ساختمان‌های قدیمی به عنوان اقامتگاه‌های سنتی بازسازی و مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

دهیار روستای اصفهک طبس ادامه داد: حدود پنج ماه است در این زمینه اقدام شده و طرح و نقشه در حال آماده سازی است و روستا بازسازی خواهد شد و به دلیل زلزله خیز بودن منطقه طرح‌های مقاوم‌سازی انجام خواهد گرفت.

حسینی‌مقدم جمعیت روستا را 224 خانوار اعلم کرد و افزود: حدود 820 نفر در روستا سکونت دارند و قرار است برای بازسازی، آزمایشات روی خشت در اینجا انجام شود و دانشجویان معماری به این روستا مراجعه خواهند کرد و درس مرمت و معماری را تجربه می‌کنند و طاق می‌زنند و همین عمل در کنار پژوهشکده یک سری کار‌ها جهت بهسازی انجام دهند.

وی خاطرنشان کرد: استاد پارسی یکی از اساتید دانشگاه آزاد تهران در این زمینه پیگیری و همکاری دارد که از ایشان تقدیر و تشکر می‌شود.