درد دل‌ معلولان بیرجندی از فضای نامناسب شهری

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بیرجندرسا به نقل از فارس,هر روز در این شهر صدای تولد چند نوزاد می‌پیچد، نعمت‌هایی که خدای بزرگ به پدران و مادران هدیه کرده با صدای گریه پا به این دنیا می‌گذارند.

پدر و مادرهایی که بعد از چند سال با هزاران امید و آرزو برای نخستین‌‌بار کودکشان را می‌بینند، نخستین چیزی که می‌پرسند این است که دختره یا پسر؟ یا شایدم این جمله رو نپرسند و فقط سئوال کنند فرزندم سالمه یا نه؟ واقعیت این است که دختر یا پسر بودن فرزند مهم نیست، مهم این است که سالم باشد، چیزی که همیشه بزرگان ما می‌گفتند.

اما به راستی اگر نوزاد سالم نبود آن وقت چه اتفاقی می‌افتد؟ پاسخ این سوال، قصه معلول است و خانواده او!

خیلی از افراد هم هستند که سال‌ها بدون معلولیت زندگی کردند و بزرگ شدند ولی با یک سانحه کوچک مجبور شدند بقیه عمر خودشان‌ را روی ویلچر بگذرانند. آری قصه معلولیت، قصه زمان و مکان نیست، قصه ما و شهر ما است، حال سوال این است که افراد سالم چقدر توانسته‌اند این قشر را در این شهر بپذیرند؟ آیا آنها را همانطور که هستند، باور کرده‌ایم؟! آیا شما مسئولان توانسته‌اید این را باور کنید که معلولان هم جزئی از شهروندان هستند و باید امکانات و خدماتتان را به گونه‌ای در اختیار مردم بگذارید که همه افراد حتی معلولان بتوانند از آن استفاده کنند؟

شهری که نتواند همه افراد را بپذیرد و فرصت استفاده از خدماتش را برای همه افراد به ویژه برای معلولان فراهم کند، باید گفت آن شهر معلول هست نه شهروندان!

مبلمان شهری ما برای استفاده همه شهروندان طراحی نشده است

م.ن یکی از همین معلولان است که بر اثر سانحه تصادف مجبور شده بقیه عمرش را روی ویلچر سپری کند، او در همین ارتباط به خبرنگار فارس گفت: تا قبل از اینکه این اتفاق برای من بیفتد، وقتی در خیابان راه می‌رفتم به تنها چیزی که فکر نمی‌کردم مناسب‌سازی خیابان‌‌ها بود و به نوعی به مشکلات جامعه معلولان فکر هم نمی‌کردم.

وی با بیان اینکه همه ما تصور می‌کنیم که حادثه و بیماری تنها برای بقیه است و هیچ وقت خودمان به آن دچار نمی‌شویم، افزود: از وقتی که مجبور شدم بقیه عمرم را روی ویلچر بگذرانم، فهمیدم قدم زدن در خیابان که ساده‌ترین و بی‌هزینه‌ترین تفریح دنیا است، برای معلول بزرگترین مشکل دنیا است.

این معلول با اشاره به اینکه مبلمان شهری ما برای استفاده همه شهروندان طراحی نشده است، ادامه داد: البته حدود چند سال است که موضوع مناسب‌سازی محیط شهری مطرح و تاکنون اقداماتی نیز انجام شده، اما این اقدامات به هیچ وجه کافی نیست.

وی تأکید کرد: هنوز هم معلولان نمی‌توانند بدون داشتن همراه و کمک دیگران در شهر تردد کنند بنابراین هنوز باید کارهای زیادی در این حوزه انجام شود.

وی اشتغال، مسکن و نحوه برخورد افراد جامعه با معلولان را از دیگر مشکلات این قشر عنوان کرد.

یکی دیگر از معلولان نیز در این ارتباط گفت: تردد در شهر و ادارات یکی از بزرگترین مشکلات جامعه معلولان است.

معلولان نیاز به ترحم ندارند بلکه نیاز به توجه از جنس خدمت دارند

وی اضافه کرد: در حال حاضر بیشتر ادارات و دستگاه‌های امر مناسب‌سازی را انجام داده‌ و رمپ‌هایی برای عبور معلولان با ویلچر تعبیه کرده‌اند، اما همه این رمپ‌ها دارای استانداردهای لازم نیست و گاهی اوقات شیب زیاد و نامناسب آن سبب ایجاد مشکل برای معلولان شده است.

این معلول تأکید کرد: لازم است که دستگاه‌های مربوطه در این امر حساسیت بیشتری نشان دهند و مناسب‌سازی را صرف ایجاد رمپ خلاصه نکنند، بلکه بر نحوه اجرای این رمپ‌ها نیز باید نظارت شود.

وی با بیان اینکه بیشتر افراد جامعه با ترحم به جامعه معلولان نگاه می‌کنند، تصریح کرد: معلولان با وجود داشتن معلولیت دارای توانمندی‌های زیادی هستند و نیاز به ترحم ندارند بلکه نیاز به توجه از جنس خدمت دارند.

این معلول، اشتغال را یکی دیگر از مشکلات افراد معلول برشمرد و افزود: مسئولان باید زمینه برای شکوفا شدن استعدادهای این قشر را فراهم کنند و زمینه‌ای مهیا شود تا این افراد نیز بتوانند مانند سایر افراد جامعه دارای شغل و امکانات دیگر زندگی باشند.

وی اضافه کرد: طبق قانون باید سه درصد از اشتغالات دستگاه‌های اجرایی به معلولان واگذار شود اما هنوز این قانون در سطح ادارات اجرا نمی‌شود.

مادر یکی از معلولان که فرزندش به دلیل بیماری مادرزادی نابینا به دنیا آمده است، نیز به خبرنگار فارس گفت: دختر من در حال حاضر دو سال سن دارد و هنوز وارد جامعه نشده و  نتوانسته شرایط خودش را بپذیرد.

وی با بیان اینکه کودک من برای ارتباط برقرار کردن با جامعه و افراد پیرامون خود بسیار مشکل دارد، یادآور شد: به هم دلیل به بهزیستی مراجعه کردم و برای مشاوره از آن‌ها کمک خواستم، اما نتوانستم یک مشاور که با مشکلات نابینایان آشنا باشد را پیدا کنم.

این مادر ادامه داد: به نظر من باید دستگاه‌های مربوطه برای آموزش افراد معلول به ویژه کودکان در زمینه ارتباط با دیگران و پذیرفتن شرایط خودشان نیز برنامه‌ای داشته باشند و از طرفی بین سایر افراد جامعه نیز باید در این زمینه فرهنگ‌سازی انجام شود تا رفتار مناسبی با قشر معلول داشته باشند.

معاون توانبخشی اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در بیرجند اظهار کرد: در حال حاضر 16 هزار و 128 معلول زیر پوشش بهزیستی استان قرار دارند که در 10 موضوع مختلف به این افراد خدمات ارائه می‌شود.

جمیله رضازاده با اشاره به اجرای طرح توانبخشی مبتنی بر جامعه در تمامی روستاهای استان، تصریح کرد: در این طرح که از طریق سازمان‌های مردم نهاد اجرا می‌شود نیازهای معلولان با همکاری تسهیل‌گران شناسایی و از طریق صندوق CBR برای رفع آنها اقدام می‌شود.

وی با بیان اینکه در حال حاضر حدود 130 تسهیل‌گر در این طرح فعالیت می‌کنند، یادآور شد: تاکنون 9 هزار و 400 مددجو زیرپوشش این طرح قرار گرفته‌اند.

معاون توانبخشی اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی ادامه داد: همچنین در این طرح، کارگاه‌های آموزشی در روستاها راه‌اندازی شده که در سال گذشته در قالب این طرح 500 نفر مشاوره شغلی و آماده‌سازی شغلی دریافت کرده‌اند.

رضازاده، ایجاد کارگاه‌های تولیدی و حمایتی را یکی از خدمات بهزیستی استان در راستای ایجاد اشتغال برای معلولان عنوان کرد و افزود: در حال حاضر در این کارگاه‌ها تعدادی از معلولان مشغول به کار هستند و بهزیستی برای هر یک از این افراد به کارگاه‌ها یارانه پرداخت می‌کند.

قانون 3 درصد از اشتغال دستگاه‌ها به معلولان قابلیت اجرایی ندارد

وی اضافه کرد: در این کارگاه‌ها تولیدات مددجویان با همکاری خود کارگاه به فروش رسیده و بخشی از سود آن به مددجو پرداخت می‌شود.

معاون توانبخشی اداره‌کل بهزیستی خراسان جنوبی از راه‌اندازی کارگاه‌های تولیدی و حمایتی تیپ دو تا پایان سال جاری خبر داد و گفت: در این طرح بهزیستی با دادن تسهیلات و پرداخت بیمه مددجو به دنبال این هستیم که مددجو به سازمان بهزیستی وابسته نباشد و از درآمد خود مددجو به او حقوق پرداخت می‌شود.

رضازاده در ارتباط با قانون اختصاص سه درصد از اشتغال دستگاه‌ها به معلولان نیز گفت: این قانون قابلیت اجرایی در دستگاه‌ها را ندارد و باید این رقم به پنج درصد برسد تا اجرایی شود.

وی ادامه داد: بهزیستی به طور جدی در حال پیگیری برای تصویب این قانون است و این طرح به صحن علنی مجلس نیز رفته است.

معاون توانبخشی اداره‌کل بهزیستی خراسان جنوبی با بیان اینکه ستاد مناسب‌سازی استان در بهزیستی قرار دارد، یادآور شد: این ستاد هر سه یا چهار ماه تشکیل جلسه می‌دهد و وظیفه آن نیز نظارت بر اجرای مناسب‌سازی در سطح دستگاه‌های اجرایی و مبلمان شهری است.

هنوز تا اجرای کامل مناسب‌سازی در شهر فاصله زیادی داریم

رضازاده با اشاره به اینکه خراسان جنوبی رتبه ششم کشور در امر مناسب‌سازی را کسب کرده است، گفت: در سال 89 حدود 25 درصد از مبلمان شهری استان مناسب‌سازی شده بود که این رقم در سال گذشته به 35 درصد رسیده است.

وی تأکید کرد: هنوز تا اجرای کامل مناسب‌سازی در شهر فاصله زیادی داریم و شاید تحقق این امر نیاز به پیگیری و اختصاص بودجه به شهرداری‌ها دارد.

معاون توانبخشی اداره‌کل بهزیستی خراسان جنوبی در ارتباط با نحوه نظارت بر اجرای امر مناسب‌سازی در دستگاه‌های اجرایی نیز گفت: این موضوع به صورت جدی توسط کارشناسان انجام می‌شود و در همین راستا طی سال گذشته 451 منطقه در دستگاه‌های دولتی و اماکن عمومی مورد ارزیابی قرار گرفتند و امتیازبندی شدند.

رضازاده اضافه کرد: اگر در ارزیابی‌های انجام شده دستگاهی استانداردهای لازم را رعایت نکرد، آن دستگاه ملزم می‌شود تا نقص موجود را برطرف کند و تاکنون نیز تعدادی از این موارد در جلسه ستاد مطرح شده است.

وی با بیان اینکه معلولان با وجود داشتن معلولیت دارای استعدادهای زیادی هستند، تصریح کرد: به منظور شکوفاسازی استعدادها و هنرهای این قشر، جشنواره‌های هنری متعددی برگزار شده و در سال جاری نیز هفت مورد در جشنواره تئاتر شرکت کردند که از این تعداد سه مورد پذیرفته شد.

معاون توانبخشی اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی ادامه داد: همچنین به منظور اینکه معلولان بتوانند ارتباط مؤثری با جامعه داشته و به درستی با مشکلات خودشان مقابله کنند، کلاس‌های آموزش مهارت‌های زندگی در تمام مراکز زیر نظر بهزیستی برگزار شده است.

رضازاده به افتتاح یازدهمین کتابخانه دیجیتال در بیرجند اشاره کرد و افزود: یکی از دلایل راه‌اندازی این کتابخانه این بود که آموزش‌های ارتباطی به کودکان و نوجوانان نابینا منتقل شود.

وی با بیان اینکه حضور کارشناس آموزش دیده در این کتابخانه از برنامه‌های آتی بهزیستی است، از مددجویان خواست تا برای استفاده به این کتابخانه مراجعه و از خدمات آن بهره‌مند شوند.

معاون توانبخشی اداره کل بهزیستی خراسان جنوبی اضافه کرد: همچنین امسال نخستین مسابقه کشوری کتابخوانی آنلاین برای نابینایان برگزار شد و حدود 276 نفر نیز در آن شرکت کردند که یکی از مددجویان استان جزء 10 نفر برتر این مسابقه شد.

معاون عمران و شهرسازی شهردار بیرجند نیز در ارتباط با مناسب‌سازی مبلمان شهری در گفت‌وگو با خبرنگار فارس اظهار کرد: این طرح از سال گذشته در بیرجند آغاز شده و تا حد توان خود تلاش کرده‌ایم که خیابان‌های شهر برای استفاده معلولان مناسب‌سازی شوند.

علی عدل با بیان اینکه در همین راستا ارتفاع بعضی از خیابان‌های شلوغ شهر مانند معلم و مدرس کاهش داده شده است، تصریح کرد: علاوه بر این، با ایجاد رمپ و سایر تشکیلات در ورودی پار‌ک‎ها تلاش کردیم که زمینه برای استفاده هرچه بیشتر معلولان از پارک‌ها را فراهم کنیم.

وی اضافه کرد: این رمپ‌ها تاکنون در تعدادی از پارک‌ها ایجاد شده و درصدد هستیم که در سایر پارک‌ها نیز ایجاد شود.

مناسب‌سازی 30 درصد از معابر شهری بیرجند

معاون عمران و شهرسازی شهردار بیرجند با بیان اینکه تاکنون حدود 30 درصد از معابر شهری بیرجند مناسب‌سازی شده‌اند، یادآور شد: اجرای طرح مناسب‌سازی به عنوان یکی از رسالت‌های این سازمان در تمامی مناطق و سازمان‌های مربوطه ادامه دارد.

عدل ادامه داد: همچنین ادارات و ارگان‌هایی که درصدد ساخت ساختمان جدید هستند، ملزم به رعایت طراحی مناسب برای استفاده معلولان هستند و ناظران و مأموران شهرداری برای صدور مجوز پایان کار به این امر نیز توجه می‌کنند.

وی از برگزاری کلاس‌های آموزشی برای افراد شاغل در این حوزه خبر داد و افزود: شناسایی نقاط مناسب‌سازی نشده، رفع این نقاط و جلوگیری از ساخت مجتمع‌های مسکونی بزرگ و اداری بدون رعایت اصول مناسب‌سازی از موضوعات آموزشی این کلاس‌ها هستند.

معاون عمران و شهرسازی شهردار بیرجند به تجهیز یکی از اتوبوس‌های سازمان اتوبوسرانی به بالابر ویلچر اشاره کرد و گفت: این اتوبوس تاکنون در خط شهرک بهزیستی فعال بوده اما در حال حاضر با نقص فنی روبه رو شده است.

وی تصریح کرد: هم‌اکنون عیب‌یابی این مشکل انجام و درصدد رفع آن هستیم و تلاش می‌کنیم برای استفاده معلولان از ناوگان حمل و نقل عمومی، تمامی اتوبوس‌های شهر به این بالابر مجهز شوند.

معاون عمران و شهرسازی شهردار بیرجند با بیان اینکه این سازمان در زمینه اشتغال مددجویان نیز فعالیت‌هایی انجام داده است، خاطرنشان کرد: در حال حاضر 10 نفر معلول در سازمان بهسازی و نوسازی شهرداری بیرجند، 10 نفر در پارکینگ‌های محلی و 25 نفر در باجه‌های ایستگاه اتوبوس مشغول به کار هستند.

گفتنی است که رفع مشکلات پیش روی معلولان و ایجاد بستر مناسب برای حضور عادلانه همه افراد جامعه از جمله افراد معلول تنها مربوط به بهزیستی و یا شهرداری نیست بلکه شورای شهر، راه و شهرسازی، صنعت معدن و تجارت، آموزش و پرورش، فنی و حرفه‌ای، بنیاد مسکن، بنیاد جانبازان و امور ایثارگران، علوم و تحقیقات، ارتباطات و فناوری، نظام مهندسی، ورزش و جوانان، بانک‌ها( اعم از دولتی و خصوصی) صنایع دستی و گردشگری، صدا و سیما، تشکل‌های غیردولتی، بهداشت درمان و آموزش پزشکی، ارشاد اسلامی و وزارت کشور (استانداری و فرمانداری) از جمله دستگاه‌هایی هستند که در این زمینه مسئولیت دارند بنابراین لازم است تا همه برای درمان شهر معلول خود قدم برداریم.

گفتنی است که تمام مشکلات معلولان به مناسب‌سازی مبلمان شهری و اشتغال محدود نمی‌شود بلکه بعضی از آن‌ها بر می‌گردد به نوع رفتار ما با این قشر و نیاز است تا در این زمینه فرهنگ‌سازی انجام شود و رسانه‌ها در این زمینه نقش بسزایی دارند.