امامزاده عبدالله، قطب زیارتی و گردشگری در دره نیمبلوک

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بیرجندرسا به ایسنا, زیارتگاه امامزاده عبد الله  در دره سرسبز نیمبلوک یکی از مهمترین قطب‌های گردشگری و زیارتی خراسان جنوبی محسوب می‌شود.

ایشان عبدالله بن موسي الجون بن عبدالله بن محض بن حسن مثنی بن امام حسن(ع) هستند. موسي الجون داراي يازده فرزند به نام­هاي زينب، ام‌كلثوم، فاطمه، رقيه، خديجه، صفيه، ام الحسن، مليكه، محمد، عبد الله و ابراهيم بود.

عبدالله بن موسي مكي و به ابومحمد مشهور بود. برخی او را شيخ صالح و شيخ رضا مي‌ناميدند.

عبدالله بن موسی حسنی در ایام خلافت مامون عباسی پیوسته ازترس خلیفه در حالت پنهانی بسر می‌برد و در سال 203 هجری به قهستان رفت تا از این موقعیت طبیعی کارشک و سایر ارتفاعات قهستان و نیز نیروی انسانی طوایف عرب‌نژاد ثقفی و سالاری که در حوالی آبگاه خضری سکونت داشتند استفاده نماید.

عبدالله بن موسي پيوسته متواري بود تا اينكه در زمان متوكل از جهان رفت. در كتب تاريخي وفات امام‌زاده عبدالله را نقل كرده‌اند كه تقريباً تمامي آنها نقل يكساني از وفات ايشان بيان و با شواهد موجود و اطلاعات مطلعين محلي كه سينه به سينه از اجداد و نياكان‌شان نقل مي‌نمايند انطباق دارد.

از ساخت اولين بناي اين امام‌زاده اطلاعي در دست نيست و مشخص نشده اولين‌بار چه كسي و در چه سالي بنا را ساخته است. با توجه به وضعيت حاكم در آن زمان و ترس و هراسي كه مردم از خلفاي جور عباسي داشتند احتمالاً تا مدتها كسي جرأت رسيدگي به قبور امام زادگان را نداشته و بدين خاطر بنا يا مقبره­اي براي آنها ساخته نشده است.

احتمالاً بنای اولیه آرامگاه امام‌زاده عبدالله قبل از سلسله صفویه احداث گردید، کارشناسان میراث فرهنگی بنا را از دوره صفویه تایید می­کنند در عصر سلطنت شاه طهماسب و شاه سلیمان صفوی مرمت اساسی شد و تعداد 8 شمعدان زیبای مفرغ و مطلا از جانب سلاطین این سلسله اهدا گردید.

در سال 1336 شمسی این شمعدان­ها به همراه تعدادی قالیچه و اثاثه زینتی آرامگاه سرقت شد ولی به طرز معجزه آسایی سارق اموال دستگیر گردید و اموال تزیینی و قالیچه­های یاد شد به دفتر آرامگاه برگردانده شد.

 اما شمعدان­های گرانب‌ها را که اساس سلاطین بر آنها نقش بسته بود به موزۀ ایران باستان تهران منتقل نمودند. به استناد اطلاعات موجود شمعدان هاي اهدائي سلاطين صفوي در موزه ايران باستان نگهداري مي‌شود. (نامه ارسالي به دفتر  نخست وزيري به تاريخ 5/7/42به شماره 63053)

زیارتگاه زیبای امام زاده عبدا...(ع) تا قبل از سال 1347 پابرجا و عمارت زيبائي داشت كه به شكل مربع ساخته شده بود و زيربنائي در حدود 200متر مربع داشت. مصالح ساختماني آن از آجر و گچ و سطح حياط نيز آجر فرش بود.

محوطه  آستان مقدس سه در ورودي داشت. اولي در وسط ديوار جنوبي، دومي در سمت غرب و به نام در هشتي معروف بود. سومي در ديوار شمالي قرار داشت. بناي مزار در وسط محوطه واقع و داراي سه ايوان و دو گوشواره بود كه هر يك از ايوان ها روبروي درب ورودي قرار مي­گرفت. نماي خارجي مزار نيز با سبك زيبائي آجر چيني شده بود.

بناي اصلي ساختمان قدمت بيشتري داشت ولي ايوان غربي و گوشواره ها نسبتاً جديد و گنبد آن در سال 1330 شمسي تجديد بنا گريده بود. در وسط مزار ضريح چوبي مشبك بر روي قبر امام­زاده قرار واقع كه به شكل مكعب كامل و به ضلع 5/2 متر بود.

در ديوارهاي جنوبي ، غربي و شمالي رواق­هاي متعددي واقع كه محل استراحت زوار بود ولي ديوار شرقي آن نوبنياد و بدون صفه و رواق بود.(سالاري، 1343 ص30)

متأسفانه این بنای عالی با شکوه در زلزله دلخراش شهریور ماه 1347 شمسی مانند همة روستاها ویران شد. اما آنچه هر بیننده­ای را متحیر می­ساخت. قسمت بالای قبر همانند دستی مساوی با مرقد مطهر امام­زاده باقی ماندکه هر بیننده را فوق العاده متعجب می­ساخت. سرانجام پس از سه سال در سال 1350 اولين كلنگ بازسازي  آن  به زمين زده شد.(روزنامه اطلاعات ، سه شنبه ،26 مرداد 1350، شماره 13573)

ساختمان جدید امام­زاده  از سال  1370هجری شمسی آغاز شده و همچنان طرح جامع اين بارگاه در حال اجرا است.

مساحت حرم با 1000متر مربع با اسکلت آهنی و بتنی با تعداد 32 ستون بتنی، نماسازی داخل و بیرون مزار، گنبدی زیبا و بزرگ لاجوردی به ارتفاع 21متر، کتابخانه با 12متر مربع و 1200جلد کتاب، مرکز بهداشتی درمانی، تسطیح 4000مترمربع از اراضی اطراف ، بقعه امامزاده به اتمام رسیده است.

ضریح پروفیلی و استیل قبلی  در ابعاد 3*2 و ارتفاع 3متردر سال 1385 جمع آوری وضریح مطلای زیبای هنر اصفهانی­ها به طرز با شکوهی در جمع انبوه مشتاقان آن حضرت نصب گردید.

بزرگان مدفون درجوارامام‌زاده

در جوار امام­زاده قبور تعدادي از علماء و بزرگان نيز وجود داشته كه با بازسازي و طرح توسعه سنگ­هاي لوح اين قبور از محل اوليه خود برداشته شده است.

قدیمی‌ترین سنگ لوحی که دیده می­شود متعلق به امیر خلیل الله متوفی به سال 701 هجری قمری است.

تعدادزیادی سنگ قبردرمحل امامزاده وجودداردکه اکثرامتعلق به افرادبرجسته علمی ودینی می باشند. این سنگ لوح ها می­تواند بیانگرتاریخ وفرهنگ منطقه باشد

ایام زیارت

بارگاه امامزاده با طبیعت زیبای منطقه محل جاذب زائران فراوانی در پنجشنبه و جمعه­ها، اعیاد مذهبی و ملی و به ویژه روز عاشورا است. زوار این امامزادۀ بزرگوار را علاقمندانی از شهرهای مشهد ،گناباد ، بیرجند، قاین، فردوس، سرایان وروستاهای اطراف تشکیل می­دهند. در ایام محرم وصفر دسته­های عزاداری در این محل به نوحه خوانی ، سینه زنی و زنجیر زنی می­پردازند و مراسم عزاداری با شکوهی برگزار می­کنند .

  امکانات رفاهی خدماتی

حرم وتاسیسات آن در زمینی به مساحت حدود 3 هکتار قرار دارد. زائر سرا شامل 8 اتاق می­باشد. فضای سبز مناسب و همجواری با باغات و مزارع، پایاب قنات ، آبسردکن، سکوهای استراحت، آب انبارهای قدیمی، کتابخانۀ و اتاق تأسیسات و انباری، سرویس­های بهداشتی زنانه و مردانه ، وضوخانه، دفتر اداری امام­زاده ،دفتر مخابرات، و ساير امکانات فضای امن و آسايش بخشی را براي زائران فراهم آورده است.

اين مكان به علت همجواری با دره سرسبز نیمبلوک می­تواند به یک قطب گردشگری تبدیل شود