هم‌افزایی علمی و فرهنگی؛ گام تازه جهاد دانشگاهی در دانشگاه بیرجند

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بیرجندرسا به نقل از ایسنا،مجتبی ابراهیمی‌رومنجان، رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی، امروز دوشنبه ۱۷ آذر در نشست با مدیران اداری، مالی و آموزشی دانشگاه بیرجند با تأکید بر آغاز دور تازه‌ای از تعاملات بین این دو مجموعه گفت: خرسندیم که جرقه دوباره مذاکرات جهاددانشگاهی با دانشگاه بیرجند در دوره مدیریت جدید شکل گرفت؛ موضوعی که نخستین‌بار در سال ۱۳۸۳ فعال شد اما تا سال ۱۳۹۵ و پیش از حضور یک مدیریت جهادی پیگیر، عملاً مغفول مانده بود.

وی با اشاره به اینکه نگاه مثبت مدیریت فعلی دانشگاه به جهاددانشگاهی یک مزیت راهبردی برای استان است، ادامه داد: دانشگاه بیرجند به عنوان دانشگاه مادر استان، امروز همکاری بسیار خوبی با جهاددانشگاهی دارد و این نگرش مساعد، برای جهاددانشگاهی از هر منفعت دیگری ارزشمندتر است. در هر زمانی که جهاددانشگاهی با نگاه مثبت مدیران دانشگاهی همراه شده، نتایج موفقی رقم خورده است؛ همان‌گونه که در دانشگاه فردوسی مشهد شاهد آن هستیم.

ابراهیمی‌رومنجان با بیان اینکه هدف جهاددانشگاهی از حضور در دانشگاه کسب منافع مالی نیست، افزود: نگاه ما به همکاری با دانشگاه ریالی نیست. اساس مأموریت جهاددانشگاهی، فعالیت‌های فرهنگی و علمی مؤثر در بستر دانشگاه است. نمونه آن مناظرات دانشجویی، رویدادهای فرهنگی و اجتماعی، و فعالیت‌های خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) است که دانشجویان و فضای علمی استان بیشترین بهره را از آن می‌برند.

رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیت‌های قابل‌توسعه اشاره کرد و گفت: با حضور همکاران در مجموعه جهاددانشگاهی، تلاش ما این است که هم‌افزایی واقعی با دانشگاه ایجاد شود. تجربه‌های موفق در استان‌های دیگر مانند مشهد و کرمانشاه نشان داده که همکاری دانشگاه و جهاددانشگاهی می‌تواند رویدادهای بزرگ علمی، فرهنگی و فناورانه رقم بزند.

وی با اشاره به صدور مجوز ملی برای احداث ساختمان فرهنگی–پژوهشی–آموزشی جهاددانشگاهی در دانشگاه بیرجند اظهار داشت: با پیگیری‌های فراوان و حمایت رئیس جهاددانشگاهی کشور، مجوز ملی این پروژه و تأمین کامل اعتبار آن صادر شده است. این ساختمان با کاربری فرهنگی، دانشجویی، تحقیقاتی و آموزشی ایجاد خواهد شد و اعتبارات آن به طور کامل از محل بودجه ملی جهاددانشگاهی تأمین می‌شود. این فرصتی بسیار ارزشمند برای دانشگاه بیرجند است چراکه برخی استان‌ها پیگیر جذب این اعتبار هستند.

ابراهیمی‌رومنجان افزود: طبق قرارداد مصوب سال ۱۳۹۶، ساخت این مجموعه با سرمایه‌گذاری جهاددانشگاهی انجام می‌شود و در دوره ۳۰ ساله بهره‌برداری، منافع آن مشترک خواهد بود. پس از پایان دوره، عرصه و اعیان ساختمان در اختیار دانشگاه قرار می‌گیرد. این پروژه می‌تواند به‌عنوان یک یادگار ماندگار در دوره مدیریت فعلی دانشگاه ثبت شود.

وی همچنین از ظرفیت‌های پژوهشی جهاددانشگاهی در استان سخن گفت و تصریح کرد: با وجود پژوهشکده فناوری مواد معدنی و مجتمع تحقیقاتی گیاهان دارویی و تولید بیش از ۲۰ محصول فرآورده‌ای، زمینه همکاری گسترده‌ای با دانشگاه وجود دارد. ما دنبال رقابت با دانشگاه نیستیم؛ دنبال هم‌افزایی هستیم تا از ظرفیت سازمان تجاری‌سازی جهاددانشگاهی و توان علمی دانشگاه بیرجند بهترین بهره را ببریم.

رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی گفت: هدف ما تقویت جریان فرهنگی و علمی دانشگاه است؛ از برگزاری مناظرات، اردوهای فرهنگی و تقویت خبرگزاری ایسنا در دانشگاه گرفته تا دوره‌های مشترک آموزشی و فعالیت‌های پژوهشی تکمیلی که امیدواریم با حمایت مدیریت دانشگاه، این همکاری‌ها به نتایج ملموس و اثرگذار برای دانشجویان و استان منجر شود.

اولویت ما خدمت به استان و تقویت جایگاه دانشگاه است 

رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با تأکید بر اینکه عزت، اعتبار و منافع استان بر منافع شخصی مقدم است، گفت: تمام تلاش ما این است که منابع ملی را به نفع دانشگاه‌ها و جوانان استان جذب کنیم و نقش جهاددانشگاهی را در حوزه‌های فرهنگی، آموزشی و پژوهشی افزایش دهیم.

وی با اشاره به برنامه‌ریزی‌ها برای توسعه فعالیت‌های جهاددانشگاهی در استان اظهار کرد: افتخار ما این است که جایگاه استان تقویت شود و ضریب نفوذ فعالیت‌های جهاددانشگاهی ارتقا پیدا کند.

رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از تصمیمات کلان کشور در حوزه‌های اجتماعی و امنیتی بر مبنای داده‌های مراکز افکارسنجی و مطالعاتی جهاددانشگاهی انجام می‌شود، افزود: جهاددانشگاهی بازوی معتمد نظام در حوزه پژوهش‌های راهبردی است. نکته مهم آن است که بخش زیادی از نیروهایی که در این حوزه‌ها همکاری می‌کنند، بدنه دانشجویی‌اند و همین موضوع نشان می‌دهد جهاددانشگاهی ادامه مسیر دانشگاه و پشتوانه علمی آن است.

وی همچنین از امضای تفاهم‌نامه راه‌اندازی صندوق رفاه و صندوق قرض‌الحسنه دانشجویان ایران در جهاددانشگاهی خبر داد و گفت: این صندوق به‌گونه‌ای طراحی شده است که دانشجویان بدون نیاز به ضامن و تشریفات پیچیده بتوانند ظرف یک هفته وام دریافت کنند. این اقدام در استان‌های مختلف مورد استقبال قرار گرفته و به نام جهاددانشگاهی ثبت شده است.

رئیس جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با اشاره به همکاری‌های جاری با دانشگاه بیرجند اظهار داشت: اگر این فرصت همکاری برای جهاددانشگاهی تمدید شود، ما آمادگی داریم همه چارچوب‌ها را طبق نظر دانشگاه تنظیم کنیم. پیش‌نویس برنامه عملیاتی در سه حوزه فرهنگی، آموزشی و پژوهشی را ارائه خواهیم کرد تا با مشارکت دانشگاه و نظارت کامل آن، بتوانیم اعتبارات ملی بیشتری را به استان جذب کنیم.

وی تأکید کرد: نگاه ما شفاف، مبتنی بر همکاری و به دور از هرگونه تعارض منافع است. هدف ما اجرای برنامه‌هایی است که به نفع دانشگاه، دانشجویان و توسعه استان باشد و در این مسیر از هیچ تلاشی دریغ نخواهیم کرد.

توجه به برگزاری کارگاه‌های آموزشی 

محسن پویان، مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با اشاره به برنامه‌های آموزشی این مجتمع اظهار داشت: در جهادددانشگاهی کارگاه‌هایی برگزار می‌شود که به شرکت‌کنندگان امکان دریافت مدرک معتبر می‌دهد. به عنوان مثال، کارگاه‌های آموزشی استفاده از گیاهان دارویی عمومی در سطح استان برگزار می‌شود و پس از پایان دوره، گواهی شرکت در کارگاه به شرکت‌کنندگان اعطا می‌شود.

وی افزود: هدف از برگزاری این کارگاه‌ها، ارتقای دانش کاربردی و عملی علاقه‌مندان به حوزه گیاهان دارویی و تقویت مهارت‌های علمی و تخصصی جامعه هدف است. با اجرای این دوره‌ها، شرکت‌کنندگان می‌توانند مهارت‌های خود را به صورت مستند و قابل ارائه به بازار کار یا فعالیت‌های پژوهشی تقویت کنند.

پویان تأکید کرد: جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با برگزاری این دوره‌ها تلاش می‌کند تا دانش و فناوری مرتبط با گیاهان دارویی را در سطح استان توسعه دهد و فرصت‌های آموزشی معتبر برای عموم علاقه‌مندان فراهم کند.

در این جلسه همچنین سپیده قلندری اسفدن؛ مدییر اداره هنر و رسانه جهاددانشگاهی و نرگس معصومی مفرد؛ مدیر دفتر جهاددانشگاهی در دانشگاه بیرجند حضور داشته و به بیان نظرات و پیشنهادات خود پرداختند.

تشکیل کمیته مشترک دانشگاه بیرجند و جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی

رضا شریعتی‌نسب، معاون اداری و مالی دانشگاه بیرجند نیز در نشست مشترک با نمایندگان جهاد دانشگاهی، با اشاره به سابقه موضوع مورد بررسی، اظهار کرد: یکی از مواردی که پیش‌تر از سوی دانشگاه مطرح و در سال ۱۳۸۳ نیز با موافقت رئیس وقت دانشگاه همراه شده بود، قرار بود بر اساس مصوبه هیئت امنای وقت اجرایی شود که به دلایل مختلف عملیاتی نشده است. اکنون با توجه به طرح مجدد این درخواست، موضوع به‌صورت مفصل در هیئت رئیسه بررسی شده و کلیات آن قابل دفاع است.

وی افزود: در زمان ارائه درخواست اولیه، مشخص نبود که هدف از واگذاری ساختمان موردنظر، استفاده صرفاً اداری بوده یا برنامه‌ریزی برای انجام فعالیت‌های آموزشی، فرهنگی یا پژوهشی نیز در آن مطرح بوده است. ازاین‌رو، لازم بود نشستی مشترک برگزار شود تا با توجه به درخواست جدید، هدف‌گذاری و نحوه بهره‌برداری از ساختمان به‌طور دقیق مشخص شود و دانشگاه بتواند جمع‌بندی لازم را انجام دهد.

شریعتی‌نسب در خصوص ضرورت ایجاد هماهنگی بین دو مجموعه، گفت: ممکن است برخی فعالیت‌ها نیازمند سازوکارهای هماهنگی و نظارت مشترک باشد. از آنجا که هر دو مجموعه، اگرچه از نظر ماهیتی متفاوت‌اند، اما در حوزه فرهنگی فعالیت می‌کنند، طبیعی است که باید از ایجاد هرگونه تعارض منافع جلوگیری شود.

وی ادامه داد: نگرانی اصلی دانشگاه، مربوط به حدود اختیارات، مأموریت‌ها و محدودیت‌هایی است که ممکن است به‌طور موازی با فعالیت‌های دانشگاه ایجاد شود. با توجه به اینکه جهاد دانشگاهی اعلام کرده ساختمان را برای فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی و پژوهشی مدنظر دارد، ضروری است مرزبندی و خط‌کشی مشخصی در این حوزه‌ها وجود داشته باشد. به‌ویژه در حوزه آموزش و پژوهش که ممکن است هم‌پوشانی‌هایی میان فعالیت‌های دانشگاه و جهاد دانشگاهی ایجاد شود.

معاون اداری و مالی دانشگاه تصریح کرد: در بخش پژوهش، احتمال هم‌پوشانی با گروه‌های پژوهشی مستقر در دانشگاه وجود دارد و در حوزه آموزش نیز حتی برگزاری دوره‌های کوتاه‌مدت باید با هماهنگی دانشگاه صورت گیرد تا رقابتی با فعالیت‌های رسمی آموزشی و پژوهشی دانشگاه ایجاد نشود. فعالیت‌های درآمدزای احتمالی نیز باید در چارچوب ضوابط دانشگاه و با هماهنگی کامل انجام گیرد.

شریعتی‌نسب با تاکید بر اینکه دانشگاه در تمامی فعالیت‌های خود در چارچوب مصوبات هیئت امنا عمل می‌کند، گفت: طبیعی است که فعالیت‌هایی که از سوی مجموعه‌های دیگر در این حوزه انجام می‌شود نیز باید در همین ساختار و با لحاظ الزامات مشترک صورت گیرد. ازاین‌رو، ایجاد یک سازوکار مشترک نظارتی میان دانشگاه و جهاد دانشگاهی ضروری است.

به گفته وی، تشکیل کمیته مشترک دانشگاه و جهاد دانشگاهی برای بررسی قراردادها، نظارت بر فعالیت‌ها و پیگیری مفاد تفاهم‌های احتمالی از جمله اقداماتی است که باید در دستور کار قرار گیرد.

شریعتی‌نسب اعلام کرد: نماینده پژوهشی دانشگاه و نماینده جهاد دانشگاهی بررسی اولیه را انجام داده‌اند و تشکیل این کمیته در اسرع وقت صورت خواهد گرفت.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد: با ادامه جلسات و همکاری دو مجموعه، جمع‌بندی نهایی درباره نحوه بهره‌برداری از ساختمان و چارچوب همکاری‌های مشترک حاصل شود.

تأکید بر ضرورت استقرار جهاد دانشگاهی در دانشگاه بیرجند

محمد حسن سیاری، معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه بیرجند نیز تشریح سابقه و اهداف این نهاد، بر اهمیت استقرار جهاد دانشگاهی در محیط دانشگاه تأکید کرد.

سیاری با اشاره به پیشینه فعالیت‌های جهاد دانشگاهی از اوایل دهه ۱۳۷۰ گفت: جهاد دانشگاهی در آن سال‌ها با وجود محدودیت‌ها، پروژه‌های بزرگی را در دانشگاه‌ها و بخش‌های مختلف کشور اجرا کرد. برخی دانشگاه‌ها همکاری کامل داشتند و برخی کمتر، اما تجربه نشان داد که حضور جهاد به توسعه تحقیق و نوآوری کمک جدی می‌کند.

وی هدف اصلی جهاد دانشگاهی از استقرار در دانشگاه بیرجند را تقویت فعالیت‌های پژوهشی و ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی استان عنوان کرد و افزود: ما برای گرفتن یک ساختمان اداری وارد دانشگاه نمی‌شویم. هدف ما ایجاد یک پایگاه عملیاتی برای انجام طرح‌های پژوهشی، فناورانه و فرهنگی است؛ پایگاهی که دانشگاه و استان از آن منتفع شوند.

سیاری با اشاره به ظرفیت دانشگاه بیرجند در حوزه تحصیلات تکمیلی تصریح کرد: دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری پشتوانه بزرگی برای اجرای پروژه‌های کاربردی هستند. ما می‌خواهیم این توان علمی به طرح‌های واقعی و نیازمحور استان متصل شود.

وی همچنین به همکاری‌های صورت‌گرفته در قالب «سامانه نان» اشاره کرد و گفت: پس از پیگیری‌های انجام‌شده، دانشگاه بیرجند امروز می‌تواند نیازهای خود را در سامانه نان ثبت و طرح‌های پژوهشی مرتبط را تعریف کند. این اتفاق یک ظرفیت ارزشمند برای دانشگاه و استان است.

سیاری با یادآوری تجربه‌های گذشته جهاد دانشگاهی در پروژه‌های کلان دهه ۱۳۷۰ افزود: آن روزها با امکانات محدود، کارهای بزرگی شروع شد، اما همین تجربه‌ها باعث شد امروز به سمت فعالیت‌های پایدارتر مانند پژوهش کاربردی، فناوری و ایجاد مراکز تخصصی حرکت کنیم.

وی تأکید کرد: برای استقرار جهاد دانشگاهی در دانشگاه بیرجند، برنامه روشن و قابل دفاع ارائه می‌دهیم تا هیچ شبهه‌ای از بابت موازی‌کاری یا ابهام در وظایف وجود نداشته باشد.

به گفته سیاری، پیشنهاد اولیه ایجاد فضای اداری و پژوهشی با مساحت حدود ۶۰۰ مترمربع ارائه شده و قرار است در کمیسیون‌های تخصصی دانشگاه مورد بررسی قرار گیرد.