کویر لوت؛ الگویی جهانی برای پیوند میان حفاظت و توسعه پایدار

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی بیرجندرسا،یان سرانگ، رئیس دفتر یونسکو در تهران، امروز چهارشنبه ۲۱ آبان در آیین افتتاحیه چهارمین همایش بین‌المللی گردشگری بیابان لوت در دانشگاه بیرجند ابراز خرسندی از حضور در خراسان جنوبی و قدردانی از دانشگاه بیرجند و وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به دلیل برگزاری این رویداد مهم‌ گفت: دیروز ۲۰ آبان نشست بسیار خوبی با حضور اساتید، مدیران سایت‌های میراث و نمایندگان نهادهای مسئول داشتیم و از روحیه همکاری و تبادل اندیشه‌ها بسیار تحت تأثیر قرار گرفتم.

وی افزود: باور دارم که گردهم‌آمدن دانشمندان، متخصصان و سیاست‌گذاران بستری ارزشمند برای به اشتراک‌گذاری دانش، دغدغه‌ها و تجارب و نیز برای تقویت اقدامات مشترک است. این همایش نشان می‌دهد که تلاش جمعی و درک مشترک در دنیای امروز بیش از هر زمان دیگری مورد نیاز است.

سرانگ با اشاره به ثبت کویر لوت در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال ۲۰۱۶ گفت: کویر لوت نه‌تنها یکی از برجسته‌ترین میراث طبیعی ایران است بلکه از شگفت‌انگیزترین مناظر طبیعی جهان نیز به‌شمار می‌آید. شرایط اقلیمی ویژه و طبیعت منحصربه‌فرد این منطقه، آن را به مکانی با ارزش علمی بالا و زیبایی استثنایی تبدیل کرده است.

رئیس دفتر یونسکو در تهران تأکید کرد: فراتر از ویژگی‌های زمین‌شناختی، کویر لوت فرصتی ارزشمند برای نشان دادن این حقیقت است که گردشگری مسئولانه و پایدار می‌تواند همزمان با حفظ اکوسیستم‌های شکننده، شکوفایی اقتصادی را نیز به همراه داشته باشد. در همین راستا، برنامه میراث جهانی و گردشگری پایدار یونسکو رویکردی نوین مبتنی بر گفت‌وگو و همکاری میان ذی‌نفعان ارائه می‌کند.

وی ادامه داد: ما در یونسکو الگوهایی را ترویج می‌کنیم که در آن حفاظت و توسعه نه در تقابل بلکه در تعامل و تقویت متقابل با یکدیگر قرار دارند. گردشگری در دل طبیعت صرفاً یک تفریح نیست، بلکه فلسفه‌ای عملی است که ارزش‌های انسانی را به رسمیت می‌شناسد، آثار منفی فعالیت‌های انسانی را کاهش می‌دهد و اطمینان حاصل می‌کند که مردم محلی از منافع حفاظت بهره‌مند می‌شوند.

سرانگ اظهار کرد: در مناطقی مانند کویر لوت، اکوتوریسم می‌تواند مسیری مؤثر برای توسعه پایدار باشد. این نوع گردشگری قادر است ضمن ایجاد شغل‌های سبز و تولید درآمد، تعادل زیست‌محیطی را حفظ کند، آموزش محیط‌زیستی و پژوهش علمی را ارتقا دهد، رفتار مسئولانه گردشگران را گسترش دهد و حس تعلق و مالکیت را در میان جوامع محلی تقویت کند.

وی در ادامه با اشاره به ضرورت مدیریت صحیح گردشگری تصریح کرد: توسعه زیرساخت‌های گردشگری با کمترین تأثیر بر محیط، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، محدودسازی تعداد بازدیدکنندگان در مناطق حساس، سرمایه‌گذاری در آموزش راهنمایان محلی و تقویت کسب‌وکارهای بومی از اقدامات ضروری در این مسیر است تا منافع اقتصادی در همان منطقه حفظ شود.

رئیس دفتر یونسکو در تهران تأکید کرد: علم باید راهنمای تلاش‌های ما باشد و از طریق دانشگاه‌هایی مانند دانشگاه بیرجند، پژوهش و پایش مداوم می‌تواند تضمین کند که تصمیمات بر پایه داده‌های دقیق و شناخت عمیق اتخاذ شوند. یونسکو قویاً از چنین رویکردی که بر سه ستون حفاظت، آموزش و توسعه محلی استوار است حمایت می‌کند.

وی افزود: زمانی که گردشگران از این مناظر بازدید می‌کنند، نه تنها تجربه‌ای ماندگار به دست می‌آورند بلکه به درک عمیق‌تری از مسئولیت مشترک انسان در برابر زمین می‌رسند. از این رو، یونسکو سرمایه‌گذاری بر آگاهی محیط‌زیستی را نوعی سرمایه‌گذاری اجتماعی و اقتصادی بلندمدت می‌داند.

سرانگ تصریح کرد: یونسکو همچنان متعهد به همکاری نزدیک با دولت جمهوری اسلامی ایران، نهادهای محلی و استانی و همه شرکای خود برای پیشبرد چشم‌انداز گردشگری پایدار در کشور است تا این میراث ارزشمند برای نسل‌های آینده باقی بماند.

وی با قدردانی از دانشگاه بیرجند و تمامی برگزارکنندگان این همایش ابراز امیدواری کرد که این رویداد الهام‌بخش همکاری‌های جدید، ایده‌های نوآورانه و اقدامات عملی در راستای تبدیل کویر لوت به الگویی جهانی از پیوند میان حفاظت و توسعه باشد.