خطر انقراض، در کمین سلطان صخره­ های خراسان جنوبی

متأسفانه  سال­هاست که کشتار  بی­رحمانه گونه­ های جانوری به دست مردم، حیات وحش کشور را تهدید می­کند، به گونه­ای که هر روز شاهد انتشار اخباری متعدد و رقت ­آور از تلفات این موجودات زبان بسته هستیم.

خراسان جنوبی به لحاظ جایگاهی که در موقعیت کویری کشور دارد زیستگاه مناسبی برای برخی از گونه­های جانوری است. این گونه­ ها اکنون به عنوان گنجینه­ های حیات وحش مورد توجه قرار دارند که شناخت انوع آنها برای حفاظت و حراست بیشتر از این مخلوقات بی­نظیر خداوند خالی از لطف نیست.

نتايج سرشماري که از 23 بهمن تا 19 اسفند سال گذشته انجام شد،  نشان می­دهد بيشترين وحوش خراسان جنوبي گونه­ هاي کل و بز است.  گونه کل و بز با هزار و 764 راس در صدر آمار اين سرشماري قرار دارد .

در اين طرح هزار و 305 راس قوچ و ميش، 46 راس آهو، 15 قلاده گرگ، 18 قلاده شغال، 29 قلاده روباه، 3 قلاده کفتار،67 عدد خرگوش،5 قلاده يوزپلنگ،7 عدد تشي و 32 راس جبير سرشماري شد .

بر اساس اين سرشماري مهم ترين عوامل تهديد محيط زيست ،خشکسالي متوالي، چراي دام، شکار غير مجاز و کمبود امکانات و نيروي انساني است.

در این گزارش به معرفی نمونه­ هایی از گونه­های جانوری در حیات وحش خراسان جنوبی می­پردازیم.

 « پازن » نوعی کل و بز است. هنگام پریدن و بالا رفتن  این حیوان از صخره ها، با برخورد پاهایشان به هم و به صخره ها، صدا ایجاد می­کند به همین سبب آنها را پازن می­گویند.

 مهارت پازن ها در بالا رفتن از صخره های صعب العبور بسیار شگفت انگیز است. به همین سبب، آنها  را سلطان صخره ها نام داده­اند.

پازن های نر، کل نامیده می­شوند. این حیوانات شاخ­های بلند شمشیر مانند و ریش سیاه رنگی دارند. زمان جفت­گیری کل و بز در پاییز است و  نوزادان 160 روز بعد به دنیا می­آیند.  جمعیت این گونه در اکثر نقاط کشور رو به کاهش است.

خطر انقراض در کمین گوسفند وحشی اوریال

گوسفند وحشی اوریال  از دیگر گونه­ های جانوری استان است قوچ و میش یا گوسفند وحشی از اجداد گوسفندهای اهلی هستند و می توانند با آنها جفت­گیری کنند.

گوسفند وحشی اوریال یکی از 5 نژاد گوسفندهای وحشی ای است که در ایران زندگی می­کنند. این حیوان بزرگ­ترین گوسفند وحشی ایران است.

گوسفندهای وحشی شاخ های بلند، ضخیم و حلزونی شکل دارند و مشخصه بارز آن­ها موهای بلند و سفید رنگی در ناحیه گلو و سینه است که مانند ریش به نظر می­آیند.

مدت زمان بارداری این حیوان 5/5 ماه است و در اواخر پاییز  جفت­گیری می­کنند.

بزرگترین قوچ ایرانی به نام قوچ اوریال با تفاوت­های ژنتیکی خاص در سربیشه در نوبت ثبت جهانی قرار دارد.

۱۵۰۰راس قوچ اوریال در منطقه حفاظت شده سربیشه و درمیان وجود دارد.

اگرچه قوچ های زیادی در مناطق حفاظت شده لارستان،کرمان، البرز مرکزی و اصفهان وجود دارد اما این قوچ­ها با قوچ اوریال در تعداد کروموزوم­ها و فنوتیپ تفاوت دارند.

شکل قوس و انحنای خاص شاخ، جثه و طول بدن موجب تمایز این گونه با دیگر قوچ­ها شده است .